خبر خبر

بخش دوم گزارش سيزدهمين برنامه مهمان هفته با حضور مشاور وزير راه و شهرسازي
سلامي: هيات مديره شركت مقابل وجدان خود و ملت رو سفید است
سيزدهمين برنامه مهمان هفته فرصتي را فراهم آورد تا سوالات بسياري را از مردي بپرسيم كه احاطه و حمايت او از صنعت فرودگاهي زبانزد خاص و عام است. سلامي معتقد است كه هيات مديره شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران مقابل وجدان خودش و ملت رو سفید است. او در مجموع، به عملكرد گروه مديريتي شركت نمره تقريبا 20 مي‌دهد.

به گزارش روابط‌عمومي شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران؛ دكتر غلامرضا سلامي، مشاور وزير راه‌وشهرسازي در امور حسابداري، حسابرسي و اصول مالكيت شركت، هنگامي كه با سوالات متعدد و متنوع كارشناسان خبري روابط عمومي مواجه شد، با همان آرامش و متانت هميشگي پاسخ‌هايي داد كه بسياري از آنها مي‌تواند راهگشاي تصميم‌سازان عرصه اين صنعت باشد.

در بخش نخست اين گزارش بيشتر با موضوعاتي نظير خود دكتر سلامي، چگونگي پيشنهاد اين سمت به وي و علت پذيرش آن از سوي دكتر سلامي، شركت فرودگاه‌ها از نگاه مشاور وزير راه‌وشهرسازي، ميزان و كيفيت بودجه و نيروي انساني شركت و تاثير ایجاد صندوق توسعۀ حمل‌ونقل بر شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران پرداخته شد.

با هم بخش دوم(پاياني) گزارش سيزدهمين برنامه مهمان هفته با حضور سلامي، مشاور وزير راه‌وشهرسازي را مي‌خوانيم:

نظرتان درباره عملکرد مدیریتی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران چیست و اساسا از نظر ساختار، عملکرد و مدیریت این شرکت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اين شرکت، میراثی از گذشته دارد که حل کردن مشكلات آن به سادگی میسر نیست. اکنون نگاهی وجود دارد، مبني بر اينکه هر ترمینال فرودگاهی باید مرکز ايجاد سود باشد؛ به‌جای اینکه مرکز هزینه باشد. این تفکری است که پيش‌تر وجود نداشت و در قراردادها هم مصالح شرکت در آن توجه نشده بود. خوشبختانه طی دو سه سال اخیر به این موضوعات توجه شده است و به همين دليل قدری از مشكلات حل شده اما برخی از آن‌ها باقی مانده است.

اكنون مسئولان فرودگاهي از جمله باقریان و رفیعی به دنبال مستندسازی اسناد زمین‌های متعدد شرکت فرودگاه‌ها هستند. شاید داشتن این اراضی متعدد در ایران کم‌نظیر باشد. پرداختن به این موضوع کاری به ظاهر ساده، اما بسیار دشوار است و من می‌دانم چه زحمتی برای آن کشیده می‌شود. اکنون بسیاری از کارها در حال انجام است و جز شروطی است که باید مرتفع شود.

درباره عملکرد شرکت فرودگاه‌ها باید گفت که عملكرد مديريت كنوني به مراتب نسبت به گذشته بهتر بوده است و در آینده هم بهتر خواهد شد. پيش از اين فشار زیادی در زمينه تقسیم سود و مالیات به شرکت وارد می‌شد كه تلاش مه‌آبادی و همکاران وی موجب شد تا درآمد‌های شرکت به عنوان درآمد اختصاصی تلقی شود تا حداقل تقسیم سود صورت نگیرد که این خود قدم بزرگی بود.

از سوي ديگر، تغییر سیستم حسابداری انجام شده در کاهش مالیات بر سود موثر بود. سال گذشته خزانه رقم بزرگی را به‌عنوان سود سنوات گذشته از شرکت فرودگاه‌ها دریافت کرد و تلاش‌ها در مقابل آن بی‌فایده بود. لذا تلاش کردیم تا امسال سود شرکت صرف توسعه آن شود. کلا از عملکرد مدیریت و دوستان راضی‌ام و نمره نزدیک به ۲۰ را به آن می‌دهم.

یکی از اتفاقاتی که در شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی افتاد، خرید هواپیمای فلایت‌چک پیشرفته بود و با اینکار یک وابستگی زجرآور که باید این هواپیما را با ارقام هنگفت از کشورهای دست چندم اجاره میکردیم، به پایان رسید. شما در اين باره چه نظري داريد؟

از روز اول در جریان خرید این هواپیما بودم و این که باید آن را از کشورهایی مثل پاکستان، قزاقستان و مغولستان که از نظر جایگاه صنعت هواپیمایی در سطح ایران نیستند، اجاره میکردیم! صنعت فرودگاهي ايران در گذشته در جایگاه خوبي  قرار داشت که به دلیل بیتوجهیها به این روز افتاد. برای خرید این هواپیما تلاش خیلی زیاد و فداکاریهایی در شرکت شد. قاعدتاً مبلغ خرید آن باید از صندوق تدابیر ویژه دولت هزینه میشد، اما شرکت فرودگاهها از منابع داخلی خود آن را تأمین کرد. به نظر من، این کار بسیار سنگینی بود و مسئولیت زیادی را هم هیات مدیره برعهده گرفت که فکر میکنم هنوز هم توسط دستگاههای نظارتی ذیربط مورد سؤال است. البته بالاخره آنها هم متوجه میشوند و این مشکل رفع خواهد شد، ولی مهم این است که هيات مديره شركت مقابل وجدان خود و ملت رو سفید است.

ارزيابي شما از وضعيت فرودگاههای کشور چیست؟

در فرودگاه مهرآباد طي چند سال اخیر شاهد تغییرات زیادی بوده‌ام و امیدوارم فرودگاه پایتخت درخور و در شأن آن شود. در دنیا علاوه بر ایستگاه حمل‌ونقل، فرودگاهها مرکز سیاحتی و مرکز خرید نیز هستند. در فرودگاه مهرآباد خوشبختانه حرکت كردن به این سمت را میبینم اما وضعيت فرودگاه امام(ره) متاسفأنه در خور تهران نیست و در مقایسه با فرودگاههای دبی، قطر و استانبول ضعیف است. امیدوارم با اجرای طرح ترمینال ایرانشهر در آن و در صورت استمرار مديريت دولت در دوره آتي، شاهد بهبود اوضاع آن شویم.

فرودگاههای اصفهان، کیش و بندرعباس هم نسبت به گذشته خیلی بهتر شدهاند اما چابهار که دولت برنامه زیادی برای توسعۀ آن دارد، باید فرودگاه بهتری ساخته شود. تغييرات در فرودگاه کرمان نيز در حال انجام است و به نظر من فرودگاه مشهد ظرفیت آن را دارد که به یک هاب منطقهای تبدیل شود. فرودگاه شیراز هم خیلی جای کار دارد، زیرا شیراز یک مرکز بزرگ توریستی است. در فرودگاه‌هایی مانند یاسوج و شهرکرد باید حمل مسافر چندین برابر وضعيت فعلي باشد. برای این کار تنها توسعۀ فرودگاه کافی نیست و باید در کنار آنها هتل و مراکز تجاری را ایجاد کرد. کمتر جایی را میتوان مانند فرودگاه یاسوج پیدا کرد که در زمستان بتوان رفت و اسکی کرد و در تابستان نيز خوش آب و هوا باشد. تا زمانی که تعداد پروازها در فرودگاهها کم باشد، آنها بیشتر مرکز هزینه خواهند بود تا درآمد.

در سفرهای‌تان به خارج از کشور، کدام فرودگاه بیشتر نظرتان را جلب کرده است که شايد دوست داشته باشید مشابه آن را در ایران ببينيد؟

از آنجا که من به هلند زیاد سفر مي‌كنم، به نظرم فرودگاه آمستردام یکی از کاملترین فرودگاهها است و با وجود قدمت نسبتاً زیاد، دارای طراحی خیلی خوبی است و با این‌که خیلی بزرگ نیست، مانند یک شهر است و همۀ امکانات یک فرودگاه را دارد. مترو و قطار درست در مرکز تجاری آن ایستگاه دارند و همه چیز آن خیلی خوب و درست طراحی شده است و مردم خیلی راحت هستند.

فکر میکنید ما چقدر زمان نیاز داریم تا به آن حد برسیم؟

با توجه به مشاوران خبرۀ خارجی که برای فرودگاه امام خمینی(ره) و طراحی ترمینال ایرانشهر آن استخدام شدهاند،د فکر کنم ما هم بتوانیم ترمینالی شبیه فرودگاههای آمستردام و فرانکفورت در آیندهای نزدیک داشته باشیم.

مدیریت ارشد و مسئولان حقوقی شرکت درباره وصول مطالبات شركت از شرکتهای هواپیمایی پیگیریهای زیادی کردهاند. نظر شما چیست؟

شرکت‌های هواپیمایی به دو دستۀ دولتی و غیردولتی تقسیم میشوند كه دولتیها وضع مالی خوبی ندارند، اما درباره شرکتهای خصوصی بايد گفت كه با تلاشهای انجام شده، بخشی از مطالبات از آنها دریافت شده است. این شرکتها یک زمانی بهانه داشتند که نرخ بلیطها دولتی است و خودشان از دولت طلبکارند، اما اکنون با آزادسازی نرخ بلیط درآمدشان بهتر شده است.

با توجه با این‌که سالیان دراز در حوزۀ مالی و حسابداری فعالیت کردهاید، نظرتان در مورد روال و نظم مالی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران چیست؟

متأسفانه سیستم حسابرسی دولتی ما عقب افتاده و یادگار سالهای 1300 شمسی است، اما با کمک سازمان حسابرسی روز به روز سازمانهای دولتی به استانداردهای حسابرسی نزدیکتر میشوند. خوشبختانه شرکت فرودگاهها از این نظر در میان شرکتهای خوب قرار دارد و بهتر هم خواهد شد. اين شرکت باید یک سیستم مکانیزۀ مناسب در خود برقرار کند و سیستم درآمدی و عملکردی به هم متصل شوند که این مقداری کار میبرد. البته شرکت دارد در جهت آن حرکت میکند و در کل وضعيت آن راضیکننده است.

نظرتان درباره مهمان هفته چیست؟ آیا تا پیش از دعوت شدن شناختی از آن داشتید؟

از قبل با اين برنامه آشنایی نداشتم اما امروز که آمدم، متوجه شدم که اقدام بسیار خوبی است. هرچه سازمان به نیروهایش اهمیت بدهد و این نوع گردهمآییها را به بهانههای مختلف برپا کند، بيشتر میتواند باعث تبادل افکار شود و کارکنان را در جریان ارتباط بین وزارتخانه و دستگاههای دیگر با شرکت قرار بدهد. من نمیگویم که اطلاعات خیلی زیادی درباره شرکت شما دارم، اما همین حد که امروز صحبت کردم، نشان میدهد که وزارتخانه در جریان امور قرار دارد و مانند گذشته نسبت به این شرکت بیگانه نیست. امروز مسائل شما مسائل وزارتخانه هم هست و شاید بعضی از دوستان از این موضوع آگاهی نداشته باشند و این‌گونه نشستها باعث میشود که از آن آگاه شوند.

شما یکی از چهرههای ماندگار حسابداری ایران و مشاور مالی یکی از بزرگترین وزارتخانههای ایران هستید. لطفا بفرمایید مدیریت حساب و کتاب در منزلتان را چه کسی برعهده دارد؟

در خانه بیشتر امور بر عهدۀ خودم است. در اینجا باید از خانوادهام تشکر کنم، چراکه من 70 سال دارم و به دلیل گستردگی وظایفم کمتر میتوانم با اعضاي خانواده باشم، اما خوشبختانه درک خوبی از کارم در محيط خانواده وجود دارد و آنها تلاش میکنند تا با حمایت از من، باعث شوند من نيز برای دیگران بیشتر ثمربخش باشم.

با توجه به احاطه زيادي كه به كارهاي شركت داريد، توصیههایی را برای بهبود عملکرد شرکت در سه بخش حسابداري، حسابررسي و اصول حاكميت شركت بيان كنيد.

خوشبختانه در اين شرکت قدمهایی برای رسیدن به شفافیت و ایجاد کنترل داخلی برداشته شده است که از اصول حاکمیت شرکتیاند. همچنین یک روابط منطقی تجاری در شرکت در حال شکلگیری است که همگی تقویتکنندۀ سیستم حاکمیت شرکتی است.

حاکمیت شرکتی به عنوان وظیفهای که برعهدۀ من گذاشته شده، در ایران چیز جدیدی است و در دنیا هم سابقۀ زیادی ندارد و متخصصان در آن به دنبال ایجاد سیستمهای کنترلی برای سازمانها هستند. در ایران شرکتهای دولتی متأسفانه از یک بینظمی و شلختگی رنج میبرند که رساندن آنها به مرحلۀ ایدهآل کار سختی است. در واقع، اجرای این سیستم با وجود پیچیده بودن آن، بسیار ساده است و باید یک سامانۀ کنترل داخلی مناسب در شرکت برقرار شود که خیلی چیز عجیب و غریبی نیست، ولی خیلی از شرکتها فاقد آن هستند. ما سیستم نظارت بیرونی، زیاد داریم؛ مثل دیوان محاسبات اداری و یا سازمان بازرسی کل کشور، اما سیستم نظارت درون‌سازمانی مثل سیستم کنترل داخلی هم باید داشته باشیم که نتیجۀ کارهایی که در آن انجام میشود، باید کارآیی و اثربخشی بالاتر باشد. چنين سيستمي علاوه بر این‌که جلوی سوءاستفادهها را میگیرد، باید کارآیی، اثربخشی و بهرهوری در شرکتها را افزایش دهد. خوشبختانه در شرکت شما این درک و این خواسته وجود دارد که خودش نیمی از قضیه را حل میکند و با توجه به این‌که در حال تلاش برای برقراری این سیستم هستید، امیدوارم که در روزی که دور هم نیست از یک نظام حاکمیتی شرکتی بالا برخوردار شوید.

با توجه به پرداخت هزینۀ عوارض فرودگاهی، آیا امکان دارد که سیستمی طراحی شود تا درآمد حاصل از اين دريافت اين عوارض، مستقیمبه حساب فرودگاهها واریز شود؟

اگر منظورتان پولی است که از مسافر گرفته میشود، بله. ما صحبت کرده‌ایم و پیشنهاد داده‌ایم زمانی که بلیط صادر میشود، به طور خودکار سهم شرکت فرودگاهها به حسابش بیاید و در صورت کنسل شدن بليت هم به طریقی از آن کسر شود. همچنين میتواند سیستمی وجود داشته باشد که حداکثر در پایان هر ماه طلبها از شرکتهای هواپیمایی تسویه شود.

درباره الزام شرکت به پرداخت عوارض، با توجه به این‌که هزینۀ عوارض شهرداری در بلیتها از مسافر دریافت میشود، آیاامكان دارد كه شرکت عوارض شهرداری پرداخت نکند؟

حرف شما درست است. اكنون این بحث وجود دارد که چون حالا شهرداری بدون هیچ خدمتی روی بلیتها عوارض میگیرد، دیگر عوارض شهری را نگیرد. مه‌آبادی هم به شدت به دنبال این است و باید دولت و مجلس را متقاعد کرد تا پیگیری کنند که آنها چرا دارند روی بلیت عوارض میگیرند و اگر میگیرند، پس فرودگاهها را از عوارض معاف کنند.

قدري بيشتر درباره اصول حاکمیتی صحبت كنيد.

حدود ۷ – ۸ شرکت بزرگ دولتی، در مجموعه وزارت راه و شهرسازی قرار دارند و این وزارتخانه از این بابت نمونه است. شرکت‌هایی مثل راه‌آهن، شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران، سازمان ملی زمین و مسکن، سازمان بنادر و دریانوردی و شركت هواپيمايي هما همه جزء شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ ایران‌ هستند و کارهای صف و تصدیگری وزارتخانه را انجام می‌دهند. اصولا در ایران به شرکت‌های زیرمجموعه وزارتخانه‌ها، آن‌گونه که شايسته است، توجه نمی‌شد. در اصول حاکمیت شرکتی تلاش می‌کنیم تا بتوانیم از منابعی که در اختیار این شرکت‌هاست، به نفع همان شركت نهایت بهره را ببریم تا کارآیی و بهره‌وری افزایش یابد و عملیاتی که انجام می‌شود، اقتصادی و برنامه‌ریزی‌ها علمی باشد. همچنین باید سیستم خودکار کنترلی بر عملکرد این شرکت‌ها تعریف شود. این موضوع در بحث کمیته‌های حسابرسی و انتصابات مورد توجه قرار گرفته است تا از منابع حداکثر استفاده شود. به ویژه آن‌که در شرکتی به دلیل ضعف مدیریت و سوء‌استفاده، منابع اتلاف نشود و از بین نرود. انجام این کار در شرکتی مانند راه‌آهن که نزدیک ۸۰ سال قدمت دارد یا شرکت فرودگاه‌ها که سال‌های زیادی ارایه خدمت را در سابقه خود دارند، کار ساده‌ای نیست.

اکنون کار آغاز شده است تا مجامع این شرکت‌ها نظم بگیرند. گفته می‌شود قبلا این مجامع جدی تلقی نمی‌شدند و جنبه تشریفاتی داشتند، اما اکنون مجامع جدی برگزار مي شوند و هر سال نکات مشروط در گزارش حسابرسی کمتر شود تا به مرحله‌ای برسد که گزارش مقبول باشد. در این زمینه با يكي دو شرکت مانند سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای به نتیجه رسیده‌ایم. بسیاری از شرکت‌ها هم بندهای حسابرسی‌شان کمتر شده است و امیدواریم تا پایان کار دولت یازدهم خیلی از شرکت‌ها مثل شرکت فرودگاه‌ها بندهای شرط نداشته باشند.

-------------------------------------
نظرات

اخبار مرتبط اخبار مرتبط

درج نظر درج نظر

تازه‌ترین اخبار تازه‌ترین اخبار

اطلاعیه ها اطلاعیه ها

گزارش تصویری گزارش تصویری