خبر خبر

گزارشي از نوزدهمين برنامه مهمان هفته با حضور مسعود عتيقي
تلاوت آیات عملی خداوند از پشت تلسکوپ/فرودگاهيان به رصد ستارگان دعوت شدند
مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران با حضور در نوزدهمین جلسه از سلسله نشست‌های «مهمان هفته» علم ستاره‌شناسي و دستيابي به اطلاعاتي مفيد درباره جهان هستي را بررسی کرد. به گفته وی، عالم بسیار وسیع است و با عمر ما زمینی‌ها، ۱۰۰ هزار سال نیاز است تا از این سو به آن سوی کهکشان راه شیری گذر کنیم. وي گفت: به نظرم اگر خداوند تنها کهکشان راه شیری را خلق می‌کرد، برای تحقیق و پژوهش کافی بود، در حالی که در عالم هستی میلیاردها کهکشان وجود دارد.

به گزارش روابط‌عمومی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران، مسعود عتیقی؛ کارشناس مسئول تیم عملیاتی الکترونیک شاغل در برج اپروچ و تقرب فرودگاه مهرآباد و مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران، در جمع کارکنان شرکت فرودگاه‌ها و خانواده‌های آن‌ها روز دوشنبه(۲۸ فروردین‌ماه) حاضر شد تا به بررسی موضوع علمی و جذاب علم ستاره‌شناسي، دستيابي به اطلاعاتي مفيد درباره جهان هستي و كاربرد علم نجوم در صنعت هوانوردي بپردازد.

عتیقی در این جلسه علاوه بر پاسخگويي به سوالات کارشناسان خبری و حضار، قول فراهم آوردن امکان رصد علمي ستارگان از طريق  تلسكوپ‌هاي ويژه در یک محفل دوستانه در شرکت فرودگاه‌ها را داد، قولي كه با استقبال همگان از جمله مدير روابط‌عمومي شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هواي ايران همراه شد و انشاالله در نخستين فرصت امكان رصد ستارگان با تلسكوپ‌هاي ويژه براي همكاران اين شركت خواهد شد.

به عنوان نخستین سوال؛ اینجایی که ما الان هستیم، کدام نقطه از جهان است؟

اخترشناسان بزرگ با تلسکوپ‌ هابل هم نمی‌توانند پاسخ به این سوال را بدهند،‌ بر اساس شواهد ظاهرا در مرکز جهان قرار داریم اما نمی‌توانیم این موضوع را قطعی بگوییم. البته با شک و تردید می‌توان به تفاوت توهم و حقیقت دست یافت. غربی‌ها در زمینه نجوم، بسیار هوشمندانه دانش را از منجمان اسلامی و ایرانی‌های پیش از اسلام گرفتند و به آن رنگ و شمایل خاصی بخشیده و دوباره آن را به ما ارایه کردند.

به نظر می‌رسد که علم نجوم به راحتی و خیلی هم زیبا اثبات می‌کند که جهان چقدر بزرگ است و انسان در برابر عظمت خلقت چقدر کوچک است، آیا اینگونه نیست؟

ما منجمان از پشت تلسکوپ، آیات عملی خداوند را تلاوت می‌کنیم. وقتی فردی عمل این جهان را درک می‌کند، نمی‌تواند پاسخ عمل را نادیده بگیرد. در علم اختر فیزیک «زمان، جاذبه و فضا» همه در عرض هم قرار دارند.

عالم بسیار وسیع است و با عمر ما زمینی‌ها، تنها ۱۰۰ هزار سال نیاز است تا از این سو به آن سوی کهکشان راه شیری گذر کنیم. به نظرم اگر خداوند تنها کهکشان راه شیری را خلق می‌کرد، برای تحقیق و پژوهش کافی بود. در حالی که در عالم هستی میلیاردها کهکشان وجود دارد.

ما هم اینک در دورانی به نام عصر فضا زندگی می کنیم. دورانی که بشر بخشی از حقایق خلقت را کشف کرده است. حقایقی که ۱۴۰۰ سال پیش در قرآن به آن اشاره شده است. ما تا چه اندازه‌ از قرآن و علوم قرآنی در این راستا کمک گرفته‌ایم؟

سوره «الرحمن» علمی‌ترین سوره قرآن است. پیشنهاد می‌دهم کسانی که با قرآن بیشتر مانوس‌اند، فرضیات علمی آن را استخراج کنند، سپس نظریات را به عنوان اندیشمند مسلمان ارایه دهند. با این اقدام ابتدا قرآن را به عنوان مبنا پذیرفتیم و دوم؛ اعجازهای آن می‌تواند دستمایه توجه علمی افراد باشد.

خیلی جالب نیست که انسان‌ها در سراسر کره زمین کشفیات و اختراعاتی داشته باشند، بعد ما بگوییم که مشابه این کشف و اختراع در قرآن کریم آمده است. زیرا به هر حال این کشفیات حاصل دست بشر بوده و قرآن سخن خداوند است که جایگاه خیلی بالایی دارد.

آیا حیات فرازمینی وجود دارد؟

در این مبحث دو موضوع حیات فرازمینی و هوش فرازمینی مطرح است. بر اساس نشانه‌ها موجودات فضایی(حیات فرازمینی) وجود دارند اما عملا این موضوع اثبات نشده است. در واقع،‌ موجودی به زمین نرسیده است و اطلاعات ارایه شده حاصل تحقیقات است و نتایج آن سالیان سال طول می‌کشد تا نمود یابد. هوش فرازمینی هم پیام‌هایی است که از اجرام یا موجودات عالم به زمین می‌رسد و باید تحلیل شود.

با توجه به اینکه گفتید در عالم٬ سیارات زیادی وجود دارد، چگونه است با وجود حرکت آن‌ها در فضا، زمین ایمن است؟

سیارات مشتری، کیهان، برجیس و زحل سپرهای کره زمین هستند که از برخورد سیارات و ستارگان به این کره خاکی جلوگیری می‌کنند. در عالم هیچ جرم ساکنی وجود ندارد و همه اجرام آسمانی با سرعت خاصی که ناشی از انفجار اولیه است، در حال حرکت هستند.

کره زمین ۲۴ مدل حرکتی دارد. در یکی از این مدل‌ها، زمین به همراه خورشید به دور کهکشان راه شیری می‌گردد. این مدل حرکتی ۲۲۵ میلیون سال به طول می‌کشد.

شما برای اینکه بتوانیم همکاران را بیشتر با نجوم آشنا کنیم چه پیشنهادی دارید؟

در اولین قدم پیشنهاد میدهم به مناسبت روز نجوم در 30 آوریل مصادف با 10 اردیبهشت، یک برنامه رصد آسمان در شرکت فرودگاهها برگزار کنیم و همکاران به همراه خانوادههای شان در آن حضور یابند.

همچنین خیلی خوب است که روابطعمومی با هماهنگی مدیران، برنامههای تفریحی به همراه رصد آسمان را در مجموعههای تفریحی مانند هتل گاجره چالوس برگزار کنند تا همکاران به همراه خانوادههای خود در آن حضور یابند و به رصد آسمان نیز بپردازند. چنین کاری را صنعت نفت برای خانواده کارکنان خود انجام داد که برنامه بسیار خوبی هم بود و ما هم در موضوع رصد با آنها همکاری کردیم.

شما چه پیشنهادی دارید تا بتوانیم خود و فرزندانمان را بیشتر با علم نجوم آشنا کنیم و آیا برای ورود به این علم هزینه زیادی لازم است؟

تمام گروه‎های سنی و تحصیلی و شغلی میتوانند به ستارهشناسی بپردازند و این به دلیل ویژگی آماتوری بودن آن است یعنی اگر علاقه و عشق داشته باشید فارغ از نوع شغل خود از سر عشق میتوانید به این کار پردازید.

اجازه بدهید در این بین یک توضیح کوتاهی هم در مورد این واژه آماتوری که با کش و قوس زیادی در نام انجمن باقی ماند، بدهم. چراکه آقای حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان فارسی در کمیته واژه گزینی ابتدا با قرار وجود این واژه در نام انجمن مخالفت کردند اما بنده با مطالعه و بررسی کتابهای فرهنگ واژگان یک مقاله کوتاهی را در بیان مفهوم این واژه نوشتم و به ایشان دادم که به این ترتیب ایشان پذیرفتند که تنها برای نام این انجمن از این واژه استفاده کنیم.

نجوم دانش گرانی نیست. شما میتوانید در ابتدا از طریق اینترنت و جستجو در میان سایتها در مورد نجوم اطلاعات پایه و اولیه خود را بالا ببرید و در دومین مرحله با مطالعه کتابهای مرتبط دانش خود را افزایش دهید که اینها هزینه چندانی ندارد. سپس در کلاسهایی که برای افراد بالاتر از کلاس ششم هستند شرکت کنید. این دورهها هم هزینه بالایی ندارد. برای رصد نیز در ابتدا میتوانید از امکانات و مشاورههای رایگان انجمن نجوم آماتوری ایران استفاده کنید. این دوره‌های آموزشی در خانه ستارهشناسی برگزار میشوند و اطلاعات مربوط در سایت انجمن نیز وجود دارد.

نجوم در ایران ظرفیت بالایی دارد به طوری که غربیها به ما غبطه میخورند که در این نسل جوان به نجوم علاقهمند میشوند و فرصت زیادی برای پیشرفت دارند در حالی که در آنجا بیشتر، افراد بازنشسته به این موضوع علاقهمند میشوند. اما آنها برای این کار خیلی هزینه نمیکنند برای مثال برای داشتن تلسکوپ نمیروند بهترین تلسکوپ را بخرند بلکه خود آن را میسازند.

بنده خود در جوانی که مصادف با جنگ تحمیلی شد یک تلسکوپ ساختم که پس از اعزام به جبهه و اتمام جنگ، پس از مدتها فرصت کردم که از آن استفاده کنم.

علم نجوم چه کاربردی در صنعت هوانوردی دارد؟

دانش ستارهشناسی در علوم مختلف ریشه دارد و در صنعت هوانوردی نیز کاربرد و اثرات زیادی دارد یکی از این موارد بحث جهتیابی است که خلبانان با استفاده از آن در زمانهایی که سیستمهای ناوبری و کمک ناوبری با مشکل مواجه میشوند، میتوانند با استفاده از اجرام آسمانی موقعیت و جهت خود را مشخص کنند.

نظرتان درباره این برنامه چيست؟

روابطعمومی تریبون و معرف شرکت است و میتواند تک تک همکارانمان که در زمینههای مختلفی فعالیت میکنند را معرفی کند. برای مثال در واحد الکترونیک هواپیمایی سالها متخصصان الکترونیک خود به اقتصاد مقاومتی عمل میکردند و با کشیدن زحمات زیاد و با چنگ و دندان دستگاههای ناوبری و کمک ناوبری را تعمیر و نگهداری میکردند.

بسیار خوب است که روابطعمومی و مدیران به مباحث علمی چه در سطوح تخصصی صنعت هوانوردی و چه در نجوم و دیگر علوم توجه دارند و امیدوارم با ایدههای جدید و توجه ویژه، بیش از پیش به این مباحث بپردازند.

گفتني است؛  عتیقی در این جلسه دو پرسش تخصصی نجومی را مطرح کرد و به سه نفر از حاضران که توانستند به آنها پاسخ گویند یک بسته نرم افزار نجومی به عنوان جایزه اهدا کرد.

-------------------------------------
نظرات
محسن کيواني زاده() :
سلام
بسيار لذت بردم از بحث زيباي نجوم و ممنون از جناب مهندس عتيقي که خيلي زيبا توضيح دادند.
تشکر از همکاران روابط عمومي

اخبار مرتبط اخبار مرتبط

درج نظر درج نظر

تازه‌ترین اخبار تازه‌ترین اخبار

اطلاعیه ها اطلاعیه ها

گزارش تصویری گزارش تصویری