محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/23 محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/23

تفسیر روایی سوره حمد

از تفسیر نور آقای قرائتی ص12-13 و14:

1- بسم الله الرحمن الرحیم سرآغاز کتاب قرآن است در تمام سوره‌ها آمده است.

2- سرلوحه کار و عمل همه انبیاء قرار داشت.

3- وقتی کشتی نوح(ع) در میان امواج طوفان به راه افتاد نوح به یارانش گفت: سوار کشتی شوید. بسم الله مجریها و مرسیها (سوره هود آیه 41) یعنی حرکت و توقف این کشتی بنام خداست.

4- حضرت سلیمان(ع) نیز وقتی ملکه سبا را به ایمان به خدا فراخواند، دعوتنامه خود را با جمله بسم‌الله الرحمن الرحیم شروع کرد.(سوره نمل آیه 30) اِنَّهُ لمن سلیمان و اِنَّه بسم الله ..

5- امام علی(ع) به شخصی که آیه بسم‌الله را می‌نوشت فرمود: جَوِّدها (آنرا نیکو بنویس)

6- امام علی(ع) فرمود: بسم الله مایه برکت و ترک آن موجب نافرمانی است.

7- سفارش شده که هر کاری را با بسم‌الله شروع کنید.(در روایات شیعه و سنی از پیامبر(ص) آمده است.) مَنِ ابتَدَأ بغیرِ بسم‌الله فَهُوَ اَبتَر هر کار معتبری با بسم‌الله شروع نشود ناقص است و به آخر نمی‌رسد.

8- حتی اگر حیوانی ذبح می‌شود، باید بسم‌الله گفت؛ در غیر این صورت مصرف آن گوشت حرام است. در واقع، خوراک انسان‌های موحد و هدفمند باید جهت‌دار باشد.

9- در روایات آمده که اگر کسی بسم‌الله را برای اولین بار به کودکی یاد بدهد، تا مادامی که آن بسم‌الله توسط آن شخص خوانده می‌شود، پاداش به یاددهنده بسم‌الله داده خواهد شد.(برهان ج1 ص43)

10- به اعتقاد اهل بیت علیهم‌السلام که صدها سال سابقه بر سایر رهبران فقهی مذاهب دیگر دارند و در قرآن نیز پاکی و عصمت اهل‌بیت(ع) ذکر و بیان شده است.(سوره احزاب) بسم الله الرحمن الرحیم آیه‌ای مستقل و جزء قرآن است.

حالا در بین اهل سنت (در مُسند احمد ج3 ص177 و ج4 ص75) 16 دلیل آمده که بسم الله جزء سوره است.

11- در مستدرک حاکم آمده است که روزی معاویه در نماز بسم‌الله نگفت مردم به او اعتراض کردند و گفتند: اَسَرَقت اَو نَسيتَ.(آیا بسم‌الله الرحمن الرحیم را فراموش کردی یا دزدی؟)

12- امام باقر(ع) درباره کسانی که آیه بسم‌الله را در نماز نمی‌خوانند و یا جزء سوره نمی‌دانند می‌فرمایند: سَرَقوُا اَکرَمَ ایِةٍ (با کرامت‌ترین آیه قرآن را سرقت کردند.)

محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز یکشنبه 96/9/21 محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز یکشنبه 96/9/21

تفسیر سوره بقره

ادامه شرح عبارت «لاريب فيه هدي للمتقين» و بحث درباره انواع هدايت خداوند با توجه به موضع‎گيري مخاطبان

اين عبارت اشاره دارد كه در اينكه قرآن از سوي خداوند است هيچ شكي نيست چون تنزيل من رب العالمين است و مطالب آن به گونهاي است كه شك و ترديدي باقي نميگذارد اگر شكي نيز در كار باشد به دليل سوء ظن و روحيه لجاجت افراد است.

خداوند در سوره توبه آيه 45 ميفرمايد كه « جز اين نيست كساني كه براي تخلف از جهاد از تو اذن مي خواهند به خداوند دو روز قيامت ايمان ندارند و دلهايشان به ترديد افتاده است و و در شك خودشان سرگردان هستند.»

منظور از لاريب فيه آن نيست كه كسي در قرآن شك نكرده يا نميكند، بلکه مقصود از لاريب فيه آن است كه حقانيت قرآن به اندازه اي محكم است كه اصلا جاي شك ندارد و اگر كسي شك كند به دليل كوردلي وي است. خداوند در آيه 66 سوره نمل نيز ميفرمايد كه «بل هم في شك بل هم منها عمون»؛ بلكه آنان در شك هستند بلكه نسبت به آن كور هستند.

عباسي با اشاره به عبارت «هدي للمتقين» گفت: مراد از متقي در اينجا متقي اصطلاحي نيست بلكه كسي است كه بر فطرت حقپذيري باقي است كه چنين فردي انسان متقي فطري نام دارد و آماده است تا حق را بپذيرد، گرچه مسلمان هم نباشد. متقي اصطلاحي و اكتسابي نيز كسي است كه به اسلام ايمان بياورد و به مفاد آن عمل كند.

با توجه به موضعگيري مخاطبان سه نوع هدايت در قرآن مطرح است كه هدايت عمومي، هدايت بي حاصل و غير مفيد و هدايت كاملا مفيد را شامل ميشود. هدايت عمومي را برخي ميپذيرند و برخي نه كه هدي للناس در سوره بقره به اين هدايت اشاره دارد. هدايت بيحاصل نيز اشاره به «ء انذرتهم ام لم تنذرهم لا يومنون» دارد.

هدايت كاملا مفيد نيز خاص پرهيزكاران است. همين كه انسان براي پذيرش دعوت شريعت اعلام آمادگي كند اگر هنوز هيچ اقدام و عملي نيز نكرده است خداوند او را هدايت كرده است. شاهد مثال اين نوع هدايت آيه 11 سوره يس است كه ميفرمايد«انما تنذر من اتبع الذكر و خشي الرحمن بالغيب، جز اين نيست كه تو تنها كسي را ميتواني هدايت كني كه از قرآن تبعيت كند و خداترس باشد.»

متن PDF

متن صوتی

محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/30 محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/30

ابوجعفربن بابویه در کتاب توحید به اسناد خود از حضرت صادق علیه السلام روایت کرده است که از آن جانب درباره تفسیر «بسم الله الرحَّمنِ الرَّحیمِ» سوال شد و آن حضرت فرمودند: منظور از «باء» جلال و شکوه خداوند و منظور از «سین» درخشش و نورانیت الهی و مراد از «میم» ملک و حکومت خداوند است! فرد پرسشگر گفت: از امام پرسیدم که منظور از [لفظ جلالهُ] «الله» چیست؟ و آن حضرت پاسخ داد: «الف» نعمت‌های خداوند بر خلقش می‌باشد و نیز نعمت[پذیرش] ولایت ما(اهل بیت) و«لام» پایبند نمودن خلق بر ولایت ماست! گفتم مقصود از «هاء» چیست؟ فرمود: خواری و ذلت برای هر آنکس که با محمد و آل محمد مخالفت کند. گفتم: «الرحَّمنِ» یعنی چه؟ گفت یعنی بخشندگی خداوند، همه مردم جهان را برمی‌گیرد. گفتم: «الرَّحیمِ» چه مفهومی دارد؟ پاسخ داد: یعنی خداوند فقط به مؤمنان که همانا فقط شیعیان آل محمد می‌باشند مهربان [و باگذشت] خواهد بود.

اختیاری یعنی اینکه مثلا حضرت اباالفضل (ع) را در مورد یک سری صفات  ویژگی‌های دیگری وصف  و مدح می‌کنیم مثل بلندقدی یا ابروان به‌هم پیوسته و ...  

حالا همه این‌ها را حضرت اباالفضل(ع) از غیرخدا گرفته مثلا از اجدادشان ارث برده است و این‌ها همه غیراحتیاری است یعنی دست خودش نیست. ولی وفاداری اختیاری است چون فاعل خودش است.

حالا در حمد اینگونه باید بگوییم که کمالات خدا از خودش و ذات خودش است و از غیر خودش نیست و ما باید اینگونه حمد خدا بکنیم که این نوع حمد فقط و فقط مخصوص خداست چون خدا دارای کمالات اختیاری است مثل جمال وجلال و ... که کسی به او نداده و خودش و خودش است.

مدح: هم برای توصیف کمال اختیاری است هم توصیف کمال غیراختیاری.

اختیاری یعنی اینکه مثلا حضرت ابوالفضل(ع) را در مورد یک سری صفات ویژگی‌های دیگری وصف و مدح می‌کنیم مثل بلندقدی یا ابروان به‌هم پیوسته و ...  

حالا همه این‌ها را حضرت ابوالفضل(ع) از غیرخدا گرفته مثلا از اجدادشان ارث برده است و این‌ها همه غیراحتیاری است یعنی دست خودش نیست. ولی وفاداری اختیاری است چون فاعل خودش است.

حالا در حمد اینگونه باید بگوییم که کمالات خدا از خودش و ذات خودش است و از غیر خودش نیست و ما باید اینگونه حمد خدا بکنیم که این نوع حمد فقط و فقط مخصوص خداست چون خدا دارای کمالات اختیاری است مثل جمال و جلال و ... که کسی به او نداده و خودش و خودش است.

محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز سه شنبه 96/9/14 محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز سه شنبه 96/9/14

تفسیر سوره بقره

شرح عبارت لاريب فيه سوره بقره و بحث درباره معناي قرآني ريب و تفاوت آن با شك

منظور از عبارت لاريب فيه در آيه ابتدايي سوره بقره اين است كه هرچه خداوند در قرآن آورده و فرموده، يقيني و صحيح است و در حقايق كلام الله شك و ريب وجود ندارد.

ريب و شك دو مفهوم متفاوت هستند. در ريب نوعي بدبيني و تهمت نهفته شده و دركل نكوهيده و منفي است ولي شك دو وجه دارد که ميتواند سازنده يا مخرب باشد.

منظور از لا ريب فيه يعني در اينكه قرآن از سوي خداوند است، هيچ شكي نيست، قرآن تنزيل من رب العالمين است زيرا مطالب آن شك و ترديدي باقي نميگذارد و اگر شكي هم در كار باشد به دليل سوء ظن و روحيه لجاجت افراد است.

خداوند در آيه 45 سوره توبه ميفرمايد جز اين نيست که كساني كه براي تخلف از جهاد از تو اذن ميخواهند به خداوند و روز قيامت ايمان ندارند و دلهايشان به ترديد افتاده است و در شك خودشان سرگردان هستند.

در سوره قمر نيز چندين بار اشاره شده است كه «ولقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مذكر» كه اشاره دارد قرآن را براي پندگيري و فهم، آسان كردهايم آيا پندگيرندهاي هست؟ اين آيه نشان ميدهد كه قرآن در عين ثقيل و پرمغز بودن، براي استفاده عوام، آسان شده و خدشهاي به آن وارد نشده است. اين كتاب براي استفاده مردم آسان شده تا بتوانند از مفاهيم آن بهرهمند شوند كه البته براي استفاده كامل بايد از تفسير اهل بيت(ع) بهرهمند شوند.

متن PDF

متن صوتی

محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/16 محفل انس با قرآن ویژه مدیران – روز شنبه 96/2/16

تفسیر روایی سوره حمد

از امام حسن عسکری روایت است که هر کسی بسم الله را بخواند در حالی که:

1- به دوستی محمد(ص) و خاندان پاکش معتقد باشد

2-از اوامر و دستورات ایشان اطاعت کند

3-به ظاهر و باطنشان ایمان داشته باشد، خداوند در برابر حرفی از بسم الله (19حرف) است که تلاوت می‌کند به او حسنه‌ای خواهد بخشید که در حسنه از آن برایش از دنیا و آنچه که از انواع مال‌ها و خیرات در آن فراهم آمده بهتر است و هر کس به خواننده‌ای که بسم الله الرحمن الرحیم را بخواند، گوش فرا دهد، برای او نیز یک سوم از ثواب و پاداش آن قاری در نظر گرفته خواهد شد. پس شایسته است که هر یک از شما از این خیر که در اختیارش است تا حد توان بهره برد و آن را بیش از پیش قرائت کند و نباید که فرصت از دست برود زیرا که در آن صورت حسرت و داغ از دست رفتن آن فرصت بر دلهایتان باقی خواهد ماند. (تاويل آیات الظاهره فی فضایل العتره الطاهره)

محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز دوشنبه 96/8/22 محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز دوشنبه 96/8/22

تفسیر روایی سوره بقره

سوره بقره بزرگترين سوره قرآن است كه 286 آيه دارد و در مدينه بر پيامبر اسلام(ص) نازل شده است.  اين سوره مزين به آيه الكرسي است و دليل نامگذاري آن به بقره كه اشاره به داستان گاو بني اسرائيل دارد، در آيات 67 تا 73 اين سوره آمده است.

محتواي اين سوره دربرگيرنده مطالب اعتقادي، فقهي و عبادي ازجمله توحيد و هستيشناسي، انسانشناسي، معادشناسي، حيات پس از مرگ و نيز شرح قوانين عبادي و اخلاقي فردي و اجتماعي، مسائل مرتبط با وحي، اعجاز كتاب آسماني، نزول قرآن همچنين خدمات اجتماعي چون بخشش، انفاق، احسان، جنگ، قانون قصاص، احكام مربوط به طلاق، هدايتشناسي و مباحث ديگري چون تغيير قبله مسلمانان به سوي كعبه، ايرادها و بهانهتراشيهاي بني اسرائيل، خلقت حضرت آدم و نافرماني شيطان و همچنين فرازهايي از تاريخ انبيايي چون آدم(ع) و موسي(ع) و تاريخ هاروت و ماروت و طالوت و جالوت است.

به دليل اشتمال سورههاي  بقره و آل عمران بر احكام فقهي زياد و اسما و صفات نوراني الهي به زهراوان ملقب شدهاند و بر اساس تفاسير نورالثقلين و مجمع البيان، «از رسول خدا (ص) پرسيدند كه كدام سورههاي قرآن برتر است و ايشان فرمودند سوره بقره. سوال كردند: كدام آيه برتر است؟ فرمودند: آيه الكرسي».

دریافت متن PDF

محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز سه شنبه 96/9/7 محفل انس با قرآن ویژه مدیران- روز سه شنبه 96/9/7

تفسیر سوره بقره

ذلك اسم اشاره به دور است كه انسان را به منشا صدور قرآن توجه مي‎دهد كه از مقام بالا به پايين آمده و به دست شما رسيده است. به عبارت ديگر ذلك الكتاب اشاره و ناظر به خود متكلم يعني خداوند است. آيا مي‌دانيد اين كتاب از كجا آمده؟ تنزيل من رب العالمين است و جايگاه خداوند، فراتر از كلام اوست.

هذا القرآن كه در بعضي آيات قرآن آمده است نيز اشاره به نزديك و خود كلام دارد.

در ذلك الكتاب به مصدر و منشا صدور قران و در هذا القرآن به خود كلام اشاره شده است که هر دو اشاره به مقام والاي قرآن دارند كه در هر صورت مي‎توانيم از آن بهره‎مند شويم، چراكه معناي لفظي قرآن خوانده شده و خواندني است و بايد آن را خواند. بر اساس روايات اسلامي قرآن پيمان نامه خداوند با بندگانش است و نيكوست كه مومن دست كم روزي 50 آيه از اين قرآن را تلاوت كند.

اين كلام خداوند، مخالفان را به عجز و ناتواني مي‎رساند كه بتوانند آيه اي يا سوره‎اي همانند آن بياورند. قرآن، كلام بشر نيست و هيچ انسان و قدرتي حتي اگر جن و انس جمع شوند، از آوردن مانند آن عاجزند ( داستان ابن ابي العوجاء).

قرآن در همان اول كار، حرف آخر را زده و گفته است كه اساس كارش هدايت انسان است. البته انسان ها در مقابل دعوت پيامبر(ص) به گروه هايي تقسيم مي‎شوند. عده اي همان اول پس از شنيدن آيات الهي ايمان آورده، مومن مي‎شوند و به آنچه كه به عنوان باور قلبي اعتقاد دارند، عمل مي‎كنند كه همان‎ها متقي مي‎شوند. دسته‎اي نيز دائما در شك و ترديد و سرگرداني هستند كه هدايت‎پذير نمي‎شوند چون خودشان هم ميلي به هدايت ندارند.

خداوند بر خلاف قوانين و برنامه‎هاي بشري كه دائم در حال تغيير و اصلاح هستند، حرف آخر را همان اول مي‎زند و تحدي مي‎كند كه اگر كسي مي‎تواند يك آيه يا سوره از قرآن را بياورد و البته تاكنون كسي موفق نشده كه اين امر نشانگر معجزه بودن كلام الله است.

متن PDF

متن صوتی