فرودگاه شیراز به لحاظ پیچیدگی و نوع پروازها یکی از بی‌نظیرترین فرودگاه‌های ایران محسوب می‌شود. این فرودگاه که روزانه ۱۲۰ پرواز نظامی و غیر نظامی را سرویس می‌دهد٬ در میان کوه‌های دراک٬ بمو٬ آنتن٬ قرار گرفته و این ارتفاعات اطراف فرودگاه٬ به یقین دقت و تمرکز بیشتر را برای برج‌من‌های این فرودگاه ضروری می‌کند.

به‌گزارش روابط‌عمومی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران؛ در دومین بخش از گزارش کارنامه آقای مدیر فرودگاه بین‌المللی شیراز٬ سه بند ماموریتی را که اردیبهشت ماه سال گذشته از سوی مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران به ایشان محول شد مورد بررسی قرار می‌دهیم.

ماموریت دوم

•  ارتقای کمی و کیفی سطح خدمات فرودگاهی و هوانوردی در جهت جلب خشنودي مسافران و دیگر ذینفعان با تأكيد بر پایش و تعامل لازم با فرودگاه‌هاي رقیب در منطقه و هماهنگی موثر با شرکت‌های هواپیمایی، نیروهای نظامی و انتظامی و دیگر نهادهای عامل در خدمات فرودگاهي، بهبود چیدمان مسیر تردد مسافران و بازنگری و بهينه سازي فرایندها دومین بند ماموریت بدیعی‌فرد محسوب می‌شود که با بازدیدی که از سوی تیم خبری کارنامه آقای مدیر صورت گرفت٬ به نظر می‌رسد تا حدود بسیاری انجام شده است.

در فرودگاه شیراز علاوه بر نهادهای حاکمیتی چون وزارت اطلاعات٬ وزارت امور خارجه٬ هواشناسی٬ نهاد ریاست جمهوری؛ سوختگیری٬ سپاه٬ پلیس٬ ایرلاین‌های داخلی و خارجی نیز حضور دارند که همگی می‌بایست با تعامل دو سویه در ارتقای خدمات فرودگاه برای جلب رضایت مسافران هماهنگ باشند. بخشی از این هماهنگی خدماتی است که از سوی فرودگاه در اختیار آنها قرار می‌گیرد. به‌طور مثال اختصاص یک ساختمان جدید به فرماندهی پلیس فرودگاه. این ساختمان با اعتبار بالغ بر 70ميليارد ريال در زميني به وسعت ۲۳۰۰ مترمربع بنا شده و اکنون در اختيار پليس فرودگاه‌هاست. ساختمانی که به لحاظ داشتن تجهيزات و امكانات يكي از بهترين ساختمان‌هاي پليس فرودگاه‌هاي ايران بوده که به گفته فرماندهی نیروی انتظامی استان فارس٬ ساختمانی در تراز جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

بدیعی‌فرد می‌گوید:«پلیس در فرودگاه مسئول برقراری نظم و امنیت اجتماعی است و حفاظت از بار مسافران را برعهده دارد. طبیعتا باید در فضای کاری خود از شرایط مناسبی برخوردار باشد تا بتواند مسئولیت خود را به درستی ایفا کند. وجود یک ساختمان با امکانات و تجهیزات روز می‌تواند در عملکرد پلیس موثر باشد. البته این قضیه در مورد سایر ارگان‌های مستقر در فرودگاه صدق می‌کند. مثل اینکه ساختمان قدیم بانک ملی که در طرح توسعه قرار گرفته بود را جابجا کردیم. یا اینکه غرفه‌هایی را برای فروش بلیط در ترمینال داخلی فرودگاه به شرکت‌های هواپیمایی اختصاص دادیم.»

با نگاهی گذرا به فضای درونی ترمينال داخلي اين فرودگاه٬ وجود غرفه‌هاي متعدد فروش سوغات٬ صنايع دستي یا بانک شهر٬ رستوان، تاكسي و بوفه نشان از این دارد که به آرامش مسافر در این فرودگاه توجه زیادی شده و همین نکته شاید بس باشد که فضای ترمینالی از دو هزار مترمربع به ۱۶ هزار مترمربع افزایش پیدا کرده است. حالا این ترمینال که دیوارهای شیشه‌یی دارد و نور از هر روزنه‌یی به آن ورود پیدا می‌کند٬ خود منبعی است پر از انرژی برای آرامش مسافران. با فضای افزوده شده و با هماهنگ‌سازی پوشش کف و سقف در کل این مجموعه شرایط برای تغییر چیدمان فراهم شده است.

بدیعی‌فرد به یکی از روزهایی اشاره می‌کند که گرمای هوا در ترمینال به قدری بود که آرامش را از مسافران حتی در تاخیرات اندک سلب کرده و آستانه تحمل آنها را پایین آورده بود. او می‌گوید:«در مدت زماني كوتاه با راه اندازي كانال هوا اين نقص برطرف شد.»

ASQ یا مدیریت کیفیت خدمات فرودگاهی از مباحث دیگری است که در فرودگاه‌های بین‌المللی کشور دنبال می‌شود. وقتی از بدیعی‌فرد در خصوص اینکه برای قرار گرفتن فرودگاه شیراز در رنکینگ جهانی اقدامی کرده‌است یا نه٬ به سخن مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران اشاره می‌کند که ما دچار یک غفلت تاریخی شده‌ایم و با تمرکز بر ساخت و سازها از خدمت رسانی مناسب به مسافران و نیازهای آن در بخش‌های اطلاعات پرواز٬ نمازخانه‌ها٬ صندلی‌ها٬ چرخ‌دستی و حتی سرویس بهداشتی و نظافت محیطی غافل شده‌ایم. در همین راستا من به‌عنوان مدیرکل فرودگاه شیراز سعی کرده‌ام تا با برنامه‌ریزی برای بهبود فضای محیطی٬ پاکیزگی را در سرلوحه فعالیت کارگران در سطح ترمینال قرار دهم تا اینگونه موجب تغییر رفتار مسافران شویم. توجه به این اقدامات از سال گذشته به طور جدی صورت گرفته اما قرار گرفتن در رقابت با فرودگاه‌های بزرگ دنیا با وجود تحریم و یکسان نبودن شرایط رقابت مقوله ديگري است كه فراتر از بحث فعلي مي‌باشد. جلب رضايت مسافر منوط به عملكرد صحيح كليه شركت‌ها و ارگان‌هاي مستقر در فرودگاه است. بنابراين يكي از اهداف اصلي، مديريت نمودن سطح توقعات مسافر و افكارعمومي با توجه به وضعيت فعلي صنعت هوانوردي بوده است.»

ماموریت سوم

• نگهداری اصولی زیرساخت‌های موجود و بهره‌برداری موثر و اقتصادی از ظرفیت‌های فرودگاهی و فضای تحت کنترل، توسعه کسب و کارها و وصول به موقع درآمدها، با هدف حفظ و افزايش ثروت سهامداران ضمن تأکید بر انضباط مالی، اجتناب از هرگونه اتلاف منابع، رعایت دقیق قوانين و مقررات ناظر و هماهنگي كامل با ستاد شركت یکی دیگر از ماموریت‌های محول شده به بدیعی‌فرد است.

فرودگاه شیراز طی این سال‌ها با مشکل اراضی معارض مواجه نبوده است و تنها برخی از اراضی در پهنه این فرودگاه به موقوفات حرم شاه‌چراغ اختصاص دارد که اجاره بهای آن به این حرم پرداخته می‌شود. اما مشکلی که اخیرا فرودگاه شهید دستغیب شیراز پس از ۲۰ سال از آن خلاصی یافته٬ کاهش عوارض ساختمانی شهرداری از ۸۰ میلیارد تومان به یک دهم آن است. بدیعی‌فرد می‌گوید: «حدود ۲۰ سال بود که فرودگاه شیراز در پرداخت عوارض مشکلاتی با شهرداری داشت که مقرر شده بود فرودگاه حدود ۸۰ میلیارد تومان به عنوان عوارض ساختمانی با احتساب جریمه دیرکرد آن به شهرداری بدهد اما امسال بالاخره توانستیم این عدد را به یک دهم یعنی به ۸.۵ میلیارد تومان کاهش دهیم و با پرداخت آن در حقیقت عوارض را تا پایان مرداد ۹۵ با شهرداری تسویه کردیم.»

یکی از موضوعات مهم در فرودگاه‌ها بحث تامین انرژی است که هزینه‌های سنگین و گاه کمرشکن برای فرودگاه‌ها به همراه دارد. نظیر برق فرودگاه شیراز که به گفته بدیعی‌فرد برق منازل سازمانی با گران‌ترین نرخ برق که همان سایر باشد محاسبه می‌شود. او می‌گوید:«با تسویه حساب عوارض شهرداری و شناسنامه‌دار کردن ساختمان‌های فرودگاه٬ امکان تفکیک برق ساختمان‌های پلیس٬ سپاه٬ مسجد و منازل سازمانی و اختصاص کنتور جداگانه به آنها فراهم می‌شود و اینگونه با کاهش مصرف برق در این فرودگاه روبرو خواهیم بود.»

بدیعی‌فرد این را در راستای کاهش هزینه‌های فرودگاهی می‌داند و معتقد است: «کاهش هزینه در فرودگاه بر درآمد مقدم است.» با این حال هزینه‌های جاری فرودگاه شیراز با درآمدهایش برابر است البته باید این را در نظر گرفت که امروز اقدامات توسعه‌یی در فرودگاه شیراز بسیار است که اعتبارات بسیاری می‌طلبد. بخشی از این اعتبارات می‌تواند از محل وصول مطالبات تامین شود.

مدیرکل فرودگاه شیراز با اشاره به افزايش مطالبات سنواتي از ۱۰ میلیارد به 22 ميليارد تومان گفت: «وصول مطالبات از شرکت‌های هواپیمایی فرآیندی سیستمی است و در شرکت باید استراتژی خاص و يكسان برای آن تعریف شود. در حال حاضر با توجه به بیس بودن شیراز برای پروازهای شرکت آسمان و انجام۴۰ درصد پروازهاي فرودگاه توسط شركت مذكور و وجود بحران مالي در اين شركت٬ بیشترین بدهی‌ به این ایرلاین اختصاص دارد. با این حال سال گذشته روند خوبی در وصول مطالبات داشتیم و موفق شدیم یک میلیارد تومان از مطالباتمان را از آسمان بگیریم.»

ماموریت چهارم

ماموریت دیگر بدیعی‌فرد ارتقای سطح فرهنگ، اخلاق و دیسیپلین حرفه‌ای، توسعه کار تیمی، افزایش سطح مهارت‌ها و بهبود شرایط کاری "منابع انسانی متخصص" ضمن تأکید بر شناسایی و پرورش نیروهای مستعد و جوان با هدف همتاپروری و کادرسازی است.

مدیرکل فرودگاه بین‌المللی شیراز معتقد است: مدیر نباید پشت میز بنشیند و دست کم باید روزی ۵ کیلومتر در فرودگاه قدم بزند تا از نزدیک متوجه مشکلات شود. او می‌گوید:«محور مدیریت بر اساس روابط انسانی است. مدیر باید قابل دسترس و پاسخگو باشد.» به نظر او حضورش در فرودگاه باعث تحول و تغییر در نگرش همکاران شده است. بدیعی‌فرد معتقد است: «خوشبختانه در این فرودگاه مسائل حاشیه‌یی وجود ندارد و آرامش حکم‌فرماست. شاید جالب باشد که بدانید با توجه به اینکه گردش مالی در فرودگاه شیراز رقمی قابل توجه و حدود ۶۰ میلیارد تومان است برای تسريع در روند امور مالي و اداري اقدام به يكپارچه سازي محيط فيزيكي كرده‌ايم.»

بدیعی‌فرد اینک مدیریت فرودگاهی را بر عهده دارد که بیشتر به نگاه بین‌الملل می‌آید! و همین نگاه باعث می‌شود که از رعایت استانداردها گرفته تا حمل بار یک توریست که در حقیقت سفیران کشورها هستند زیر ذره‌بین قرار گیرد. آنچه خواندید همه آنچه ما دیدیم بود و قضاوت بر عهده شماست!

ما پس از گفتگو با بدیعی‌فرد سری هم به ساختمان برج مراقبت پرواز٬ اپروچ و مرکز کنترل تجهیزات الکترونیکی این فرودگاه زدیم.

حكم‌راني تاريكي در دقايق نخستين پس از غروب آفتاب قدري تامل برانگيز بود، هنگامي كه اين موضوع را جويا شديم، يكي از كنترلرها تنها با روشن كردن برخی از لامپ‌های داخل برج مراقبت، نشان داد كه انعكاس نور بر روي شيشه‌هاي برج مراقبت امكان ديدن و كنترل هواپيماها را از كنترلرها سلب مي‌كند و آن‌ها مجبورند در تاريكي اين كار را انجام دهند. این اتفاق البته سابقه‌یی دیرینه دارد و به ۱۰ سال پیش باز می‌گردد که البته به گفته فرهاد صحرایی مسئول تیم عملیاتی مراقبت پرواز این فرودگاه٬ با استانداردها هم مطابقت ندارد. حتی ارتفاع صندلی‌هایی که پشت کنسول‌های این برج قرار می‌گیرد٬ استاندارد نیست. نشستن یعنی بی‌خبری از باند! و برای همین است که کنترلرهای فرودگاه شیراز پروازها را ایستاده پوشش می‌دهند. البته آن‌طور که صحرایی می‌گوید؛ کنسول‌های جدید خریداری شده و در انتظار نصب است. او می‌گوید:«منابع انسانی منابعی دست نیافتنی و رو به زوال هستند. بنابراین باید به آنها اهمیت داد و شرایط را برای انجام کار درست بهبود بخشید.»

فرودگاه شیراز به لحاظ پیچیدگی و نوع پروازها یکی از بی‌نظیرترین فرودگاه‌ها محسوب می‌شود. این فرودگاه که روزانه ۱۲۰ پرواز نظامی و غیر نظامی را سرویس می‌دهد٬ در میان کوه‌های دراک٬ بمرو٬ آنتن٬ قرار گرفته و این ارتفاعات اطراف فرودگاه٬ فعالیت‌ برج‌من‌های آن را سخت کرده و طبیعتا با مشکلاتی که عنوان شد٬ به‌نظر می‌رسد باید توجه بیشتری به خرج داد. چراکه شاید نتوان راهی برای رفع موانع طبیعی اندیشید اما رعايت و اجراي استانداردهاي محيطي كار بر اساس مقررات مربوطه مي‌تواند از فعالیت پر استرس آنها بکاهد. فعالیتی که با تاریک شدن هوا بیشتر می‌شود چراکه یکی از پیک‌های پروازی فرودگاه شیراز ساعت ۹ شب تا ۳ صبح است.

در ادامه از واحد اپروچ فرودگاه نيز بازديد كرديم. در اين واحد يكي از كارشناسان اپروچ، كارش را با ذوقش در آميخته بود. ذوق او، هنر حافظ شناسي بود. او در اين بازديد تفالي بر ديوان حافظي كه به همراه داشت، زد و آن را براي ما خواند. آسمان بار امانت نتوانست کشید/ قرعه فال بنام من دیوانه زدند

صحرایی در این مسیر هم ما را همراهی کرد و از چگونگی تحویل پروازها از اپروچ به برج سخن گفت. او می‌گوید؛ یک پرواز از لحظه شروع پرواز تا فرودش تحت کنترل یکی از واحد‌های مراقبت‌پرواز٬ تقرب(اپروچ) و مرکز کنترل فضای کشور است. اپروچ فضای استوانه‌یی به شعاع ۷۰ مایل و ارتفاع ۲۴ هزار ۵۰۰ پا را بر اساس تجسم فضایی پروسیجرال رادار پوشش می‌‌دهد و...

به گفته صحرایی برج و اپروچ فرودگاه شیراز ۵ تیم عملیاتی دارد که ۱۷ نفر از آنها ریتینگ رادار دارند. این ۵ تیم شامل ۵۰ نفر می‌شود که ۱۳ تن از آنها برج‌من‌های نیروی هوایی هستند. این در حالی است که می‌بایست هر تیم ۱۵ نفر باشد و این یعنی کمبود نیروی انسانی در فرودگاه پر ترافیک شیراز!

البته در اين سفر به واحد الكترونيك هم رفتيم تا تلاش‌هاي بي‌وقفه كارشناسان اين واحد را از نزديك ببينيم. كارشناسان اين واحد كه در سكوت به دور از هر هيجاني مشغول كار بودند، يادآور شدند در اين فرودگاه دستگاه‌هاي كمك ناوبري متعدد، به روز و مناسبي وجود دارد و خدمات ارايه مي‌دهند اما رادار اين فرودگاه جز نخستين رادارهاي خريداري شده پس از انقلاب اسلامي است كه براي ارايه خدمات ناوبري مطلوب‌تر بايد رادار جديدي براي اين فرودگاه خريداري و نصب شود. در حقيقت سال‌ها پيش از اين مقرر شده بود كه فرودگاه شيراز به هاب جنوب كشور تبديل شود، بنابراين بايد از امكانات ويژه و مناسبي برخوردار باشد.

اما واحد ايمني زميني اين فرودگاه نيز به‌زودی صاحب ساختمانی نو می‌شوند. اين واحد پيشتر در فضايي قديمي و مستهلك فعال بود اما شركت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران در سال ۱۳۹۳ با اختصاص زميني به مساحت ۲ هزار مترمربع و اعتبار ۴۰ ميليارد ريال براي نوسازي اين بخش از فرودگاه شيراز اقدام كرد. اكنون احداث اين پروژه به پايان رسيده است و به صورت تحويل موقت در اختيار فرودگاه شيراز قرار گرفته است.

طي بازديد از بخش‌هاي مختلف فرودگاه شيراز، ساختمان پليس فرودگاه را از نظر گذراندیم. فرمانده پلیس پیشین این فرودگاه که یکی از اهالی شمال کشور است٬ با ذوقی عجیب٬ آب‌نمایی بسیار زیبا در ورودی این ساختمان تعبیه کرده که شاید برایش٬ آب و آبادانی خزر را یادآوری کند. احداث اين ساختمان به تازگي با اعتبار ۷۰ ميليارد ريال در زميني به وسعت ۲۳۰۰ مترمربع به پايان رسيده و در اختيار پليس فرودگاه قرار گرفته است. مي‌توان گفت اين ساختمان به لحاظ داشتن تجهيزات و امكانات يكي از بهترين ساختمان‌هاي پليس فرودگاه‌هاي ايران است.

در این سفر از بهسازی سطوح پروازی فرودگاه شیراز هم که از تیر ماه سال ۹۳ شروع شده بازدید کردیم. این پروژه شامل بهسازی باندهای ۲۹ چپ و راست و توسعه اپرون فرودگاه شیراز می‌شود. بر اساس دیده‌های ما روکش نهایی باند ۲۹ راست تمام شده و این بدان معنی است که پس از دو سال فرودگاه شیراز می‌تواند از دو باند به طور همزمان استفاده کند گرچه روکش نهایی باند ۲۹ چپ باقی مانده و قرار است سال آینده انجام شود.

در کنار بهسازی همزمان٬ توسعه اپرون فرودگاه هم از سال ۹۳ کلید خورده و اکنون ۴۸ هزار و ۳۰۰ مترمربع به فضای پارک هواپیما در این فرودگاه افزوده شده است و این یعنی اضافه شدن چهار موقعیت پارک به ۱۲ موقعیت موجود که البته گویا از قبل توسط هواپیماهای یک شرکت هواپیمایی غیر فعال رزرو شده است. شرکت سپهران که مد‌ت‌هاست منتظر مجوز پرواز در آسمان از سوی سازمان هواپیمایی کشوری‌ است.

بهسازی تاکسی‌وی‌های موازی و تاکسی‌وی‌های دسترسی و ترمیم اپرون موجود و اصلاح استریپ باندهای پرواز در دل پروژه بزرگ بهسازی سطوح پروازی انجام شده و در مجموع برای این پروژه بزرگ ۳۵ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است.

طی سال‌های گذشته در فرودگاه بین‌المللی شیراز اقدامات بسیاری برای توسعه انجام شده است و شاید بتوان گفت تمام هم و غم این فرودگاه همین بوده که امروز بدیعی‌فرد می‌گوید با اتمام اقدامات در حال اجرا٬ این فرودگاه تا ۸۰ درصد توسعه می‌یابد که البته این توسعه زمانی قابل بهره‌برداری است که استانداردهایش از سوی سازمان‌های نظارتی چون سازمان هواپیمایی کشوری مورد تایید قرار بگیرد. مقوله‌‌یی چون سامانه مدیریت ایمنی٬ فلایت‌چک به‌موقع دستگاه‌ها و... که همه و همه می‌تواند در نگاه بین‌الملل به فرودگاه‌های ایران عزیزمان موثر باشد.